Zbieraj bluszczyk kurdybanek dla jego cennych właściwości! Sprawdź, jak działa to zioło i jak przygotować z niego syrop, herbatę i nalewkę

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Surowcem zielarskim w przypadku bluszczyku kurdybanka są jego liście i szczyty pędów wraz z kwiatami.
Surowcem zielarskim w przypadku bluszczyku kurdybanka są jego liście i szczyty pędów wraz z kwiatami. Epiximages/Getty Images
Udostępnij:
Bluszczyk kurdybanek to niewielka kwitnąca roślina, która porasta podłoże już od wczesnej wiosny. Choć jest traktowany jak pospolity, trudny do wytępienia chwast, stanowi jednocześnie cenny surowiec leczniczy. Sprawdza się też jako poprawiająca trawienie przyprawa i bogata odżywczo nowalijka. A ponieważ rośnie obficie niemal wszędzie, warto zbierać jego listki i kwiaty, by móc później korzystać z ich prozdrowotnych właściwości. Podpowiadamy, na co pomaga bluszczyk kurdybanek oraz jak go zbierać, suszyć i stosować. Wyjaśniamy też, jak przygotować herbatę, syrop i nalewkę z bluszczyku oraz do jakich dań warto dodawać świeże i suszone zioło.

Spis treści

Jak rośnie bluszczyk kurdybanek (Glechoma hederacea)?

Bluszczyk kurdybanek (Glechoma hederacea) jest rośliną należącą do rodziny jasnotowatych – tak, jak np. mięta, melisa, lawenda, tymianek czy majeranek. Jest jadalny tak samo, jak popularne zioła, i ma cenne właściwości prozdrowotne. Świeża roślina ma silnym korzenny zapach i smak, który pasuje zwłaszcza do mięs.

Inne tradycyjne nazwy to bluszczyk pospolity, bluszczyk ziemny, obłożnik czy po prostu kurdybanek. Również łacińska nazwa rośliny – Glechoma hederacea – ma wiele synonimów, takich jak: Nepeta glechoma, Nepeta hederacea, Hedera terrestris.

Uzupełnij domową apteczkę

miejsce #1

Antar

Materac przeciwodleżynowy zmiennociśnieniowy z pompą

400,00 zł90,00 zł-78%
miejsce #2

GSK

Fenistil Żel 1mg/g 30g

25,54 zł12,93 zł-49%
miejsce #3

Microlife

Microlife NC 100

199,99 zł104,17 zł-48%
miejsce #5

Boiron

Oscillococcinum 6 dawek x 1 g

26,39 zł16,90 zł-36%
miejsce #6

Intendis

Skinoren Krem 20% 30g

67,29 zł43,33 zł-36%
miejsce #7

Terranova

Terranova Terranova Zinc Complex / Kompleks Cynku (50 Kaps)

47,00 zł30,37 zł-35%
miejsce #8

Lab. Innothera

Phlebodia 600 Mg 30 Tabl.

39,33 zł26,29 zł-33%
miejsce #9

Lab. Innothera

Phlebodia 600 Mg 30 Tabl.

39,33 zł26,29 zł-33%
miejsce #10

Lab. Innothera

Phlebodia 600 Mg 30 Tabl.

39,33 zł26,29 zł-33%
miejsce #11

Lab. Innothera

Phlebodia 600 Mg 30 Tabl.

39,33 zł26,29 zł-33%
miejsce #12

Swanson

Swanson Selen Select 100 Mg 300 K

44,23 zł29,99 zł-32%
miejsce #13

Biogened

HEEL Traumeel S 30 ml

37,80 zł27,14 zł-28%
miejsce #14

Domowa Apteczka

Domowa Apteczka Morwa Biała 72 tabl

16,05 zł13,79 zł-14%
miejsce #15

Flaem Nuova

FLAEM LightNeb Przenośny inhalator membranowy

413,78 zł354,99 zł-14%
miejsce #16

Aston

Aston Materac przeciwodleżynowy bąbelkowy Protector I

153,25 zł139,32 zł-9%
Materiały promocyjne partnera

Bluszczyk rośnie dziko w Europie i Azji i jest pospolitym, trudnym do wyplenienia chwastem, który intensywnie rozrasta się na wiosnę. Występuje w lasach liściastych, na łąkach, nieużytkach, w ogrodach i innych obszarach zieleni. Jest rośliną miododajną, lubianą przez pszczoły.

To również lubiana roślina dekoracyjna, zwłaszcza odmiany takie jak np. bluszczyk kurdybanek Variegata, którego zapach ma właściwości odstraszające komary.

W kuchni i zielarstwie stosuje się aromatyczne liście i purpurowo-fioletowe kwiaty bluszczyku, które w nienasłonecznionych miejscach zbioru są niebieskie. Watro poszukiwać go w czystych lokalizacjach, oddalonych od dróg i innych źródeł zanieczyszczeń środowiska.

Polecamy także:

Jak wygląda bluszczyk kurdybanek i z czym można go pomylić?

Bluszczyk kurdybanek to roślina dość charakterystyczna, zwłaszcza biorąc pod uwagę sposób, w jaki rośnie. Choć może przypominać pnący, trujący bluszcz pospolity (Hedera helix), kurdybanek rośnie, głównie płożąc się po ziemi (stąd jego alternatywne nazwy).

W porównaniu do bluszczu, bluszczyk ma listki małe i delikatne, o kształcie okrągłym, sercowatym lub nerkowatym, wielokrotnie karbowane, a łodyga osiąga tylko do 60 cm i najwyżej się wspina.

Bluszcz ma liście stosunkowo sztywne i połyskujące, złożone z 3-5 klap, z pełnym brzegiem i ostro zakończone, które rosną większe. Pnąc się, łodygi osiągają długość aż do 20 metrów.

Kurdybanek, zwłaszcza kwitnący, jest nieco podobny jest do niektórych gatunków jadalnej i leczniczej jasnoty – pomyłka jest więc niegroźna, choć niezbyt prawdopodobna ze względu na inny kształt liści jasnoty (jak u pokrzywy).

Przeczytaj także:

Jakie właściwości ma bluszczyk kurdybanek?

Bluszczyk kurdybanek zawiera m.in. seskwiterpeny, triterpeny, taniny, fenolokwasy (kwas rozmarynowy, kawowy, ferulowy), flawonoidy (pochodne kwercetyny, apigeniny i luteoliny), gorycze czy saponiny. Są to związki o działaniu antyoksydacyjnym, które mają korzystne działanie w organizmie i działają ochronnie w stosunku do komórek i tkanek.

Przeciwutleniaczom towarzyszą im kwas organiczne i sole mineralne, a także olejek eteryczny zawierający podobne związki terpenowe, jak różne odmiany ziół (do 0,03 proc. w zielu suszonym).

Bluszczyk kurdybanek, zwłaszcza przygotowany w formie naparu lub odwaru, wspomaga stan układu pokarmowego, błon śluzowych i skóry – między innymi:

  • nasila wydzielanie soku żołądkowego, ułatwiając trawienie zwłaszcza pokarmów białkowych,
  • ułatwia przepływ żółci, co poprawia trawienie tłuszczów,
  • działa ściągająco i przeciwzapalnie, również stosowany jako płukanka do ust i gardła, a ponadto przy hemoroidach,
  • wywołuje lekki efekt zapierający i wspomaga regenerację śluzówki, m.in. przy biegunce,
  • hamuje rozwój bakterii ropnych, również tych antybiotykoopornych,
  • działa wzmacniająco na organizm, m.in. w stanach anemii,
  • wspomaga leczenie stanów zapalnych górnych dróg oddechowych, m.in. przy infekcjach i astmie,
  • wspomaga odtruwanie organizmu z toksyn, m.in. metali ciężkich i węglowodorów aromatycznych,
  • chroni komórki wątroby hamuje rozwój jej stłuszczenia czy marskości,
  • działa rozkurczowo w obrębie układu trawiennego i moczowego, jak i oddechowego,
  • ułatwia odkrztuszanie wydzieliny zapalnej z dróg oddechowych,
  • rozszerza oskrzela i łagodzi oddechowe stany alergiczne,
  • wspomaga leczenie wyprysków, egzemy i drobnych ran przy przemywaniu naparem lub nalewką rozcieńczoną wodą w stosunku 1 do 5,
  • stosowana zewnętrznie zmniejsza aktywność gruczołów łojowych, łagodząc objawy przetłuszczania się skóry (a zarazem trądziku) oraz włosów,
  • hamuje aktywność grzybów takich jak drożdżaki Candida na skórze.

Polecamy także:

Na co pomaga bluszczyk kurdybanek? Zastosowanie lecznicze i przeciwwskazania

Właściwości kurdybanka były cenione już w tradycyjnej medycynie germańskiej, m.in. przez św. Hildegardę z Bingen, która polecała go m.in. przy kamieniach żółciowych oraz chorobach płuc i piersi, a także problemach, których leczenie wspomaga się tym ziołem również współcześnie.

Najważniejsze zastosowania bluszczyku kurdybanka:

  • niestrawność,
  • biegunki i zaparcia,
  • zatrucia,
  • infekcje dróg moczowych,
  • zaburzenia wchłaniania,
  • wzdęcia i kolki,
  • astma oskrzelowa,
  • chrypa,
  • kaszel,
  • zapalenie oskrzeli, krtani, zatok,
  • trądzik pospolity,
  • egzema,
  • łojotok,
  • łupież.

W produktach zielarskich bluszczyk kurdybanek rzadko występuje samodzielnie – najczęściej stanowi składnik mieszanek ziół stosowanych w chorobach wątroby i woreczka żółciowego, wspomagając ich właściwości.

Roślina jest uznawana za bezpieczną i w przetworach bezalkoholowych podawana nawet dzieciom, jednak nie powinny stosować jej osoby z epilepsją (padaczką) oraz kobiety w ciąży i karmiące piersią, choć te ostatnie przeciwwskazania wynikają z braku badań w tej grupie osób.

Sprawdź także:

Jak zbierać ziele bluszczyku na herbatę? Jak zrobić syrop i nalewkę z bluszczyku?

Ziele bluszczyku zbiera się w okresie kwitnienia rośliny, tj. od kwietnia do czerwca, a najlepiej na jego początku. Pędy ścina się tuż nad ziemią, po czym suszy w naturalny sposób w zacienionym, przewiewnym miejscu rozłożone w cienkiej warstwie. Proces ten powinien trwać jak najkrócej, ale temperatura nie powinna przekraczać 40 stopni Celsjusza.

Suszone, rozdrobnione ziele należy przechowywać w szczelnie zamkniętym pojemniku. Można stosować je do przygotowania naparów i odwarów, a także jako kuchenną przyprawę.

Choć bluszczyk rośnie również w zacienionych miejscach, najlepiej zbierać go ze stanowisk nasłonecznionych, gdyż zawiera wtedy więcej związków aktywnych. Ma ciemniej zabarwione liście, które często przyjmują odcień fioletowy lub czerwony. Są bogatsze nie tylko w antyoksydacyjne barwniki, ale także olejek eteryczny.

Oto, jak przygotować i stosować przetwory z ziela:

  • Herbata z bluszczyku – zalej 1 łyżkę suszonego ziela 1 szkl. wrzątku, przykryj i odstaw na 10 min. Dawkowanie: 1/2 szkl. 2-3 razy dziennie, na ciepło; przy przeziębieniu – 2-3 szkl. dziennie.
  • Nalewka z bluszczyku – zalej 5 pędów rośliny 0,5 l wódki 45 proc. (z rozcieńczonego spirytusu rektyfikowanego), odstaw w ciepłe, słoneczne miejsce na tydzień, przecedź i przelej do butelki. Dawkowanie: 1 łyżka 3 razy dziennie po posiłku.
  • Syrop z bluszczyku – zalej 10 pędów rośliny 4 szkl. wody i gotuj 15 min, a następnie dodaj 750 g cukru i gotuj jeszcze 5 min, lub dodaj tyle samo miodu i zagotuj. Przelej gorący płyn do wyparzonych słoików, pozostawiając kilka centymetrów marginesu, po czym je zamknij. Dawkowanie: 1 łyżka (dzieci – 1 łyżeczka) 3 razy dziennie.
  • Intrakt z bluszczyku – posiekaj lub zmiel krótko 50 g ziela, zalej 150 ml gorącego spirytusu 60-70 proc. i po tygodniu przefiltruj. Dawkowanie: 5 ml 3 razy dziennie.
  • Syrop z intraktu – połącz równą ilość intraktu z bluszczyku i miodu lub domowego syropu malinowego. Dawkowanie: 1 łyżka co 4-6 godzin.

Zobacz też:

Jak stosować bluszczyk w kuchni? Wykorzystanie w zupach i sałatkach

Bluszczyk może być jedzony jak sałata czy szpinak, czyli tzw. jarzyna, do czego nadają się zwłaszcza młode, wiosenne pędy. Zwyczajowo przyrządzano z nich też zupy zielne (w stylu tej szczawiowej) i sałatki.

Listki mają gorzkawy smak z ciekawymi nutami i najczęściej stanowią dodatek, a nie główny składnik dania.

Ziele kurdybanka pasuje zwłaszcza do mięs (a szczególnie do wołowiny), które można nim np. obkładać, a także do dań z jajek i sera. Ułatwia trawienie i jest szczególnie polecane do dań tłustych.

Posiekane liście kurdybanka pasują m.in. do pasty z twarożku, przygotowanej z dodatkiem szczypiorku, pieprzu i soli. Ich smak dobrze komponuje się też z ziemniakami i pomidorami.

Listki bluszczyku można ususzyć i po zmieleniu lub utarciu w moździerzu stosować jako aromatyczną przyprawę.

Natomiast świeże, słodkie kwiaty kurdybanka sprawdzą się jako jadalna dekoracja do sałatki owocowej czy innego deseru, choć również do sałatki z zieleniny. Można przyrządzić ją z produktów sklepowych, choć równie dobrze jest sięgnąć po inne jadalne chwasty, takie jak liście i pędy mniszka lekarskiego, pokrzywy, gwiazdnicy, szczawiu i krwawnika.

Dowiedz się więcej na temat:

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polska coraz bardziej rowerowa

Wideo

Materiał oryginalny: Zbieraj bluszczyk kurdybanek dla jego cennych właściwości! Sprawdź, jak działa to zioło i jak przygotować z niego syrop, herbatę i nalewkę - Strona Zdrowia

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie